Voor kinderen is er van alles te doen en te ontdekken in en rondom het Gevangenismuseum. Stap in de net nieuwe Boevenbus Kids, sla iemand in de boeien, verstop je in een oude cel of ontdek hoe een moderne gevangeniscel eruitziet. Bij ons mag je overal in! En bij mooi weer kun je ook nog creatief aan de slag met tekenen onder de tarp. Of je nu wilt spelen, leren of op avontuur wilt: er is voor ieder kind iets te beleven.
Boevenbus Kids
Vanaf 18 april tot en met 3 mei rijdt er twee keer per dag een Boevenbus door Veenhuizen met een rondleiding speciaal voor kinderen (en hun begeleiders) van 4 tot 12 jaar. Tijdens deze rit leer je over het leven van de kinderen die opgroeiden in het gesloten gevangenisdorp Veenhuizen.
De verhalen die je hoort zijn allemaal echt gebeurd. We hebben ze gehoord van de kinderen zelf; inmiddels zijn zij rond de 80 jaar en vrijwilliger bij het Nationaal Gevangenismuseum. Wist je dat de Boevenbus vroeger echt gevangenen door het dorp reed? Gedetineerden werden ermee naar hun werk gebracht, en de kleinste kinderen mochten zelfs met de bus naar school.
Tekenen onder de tarp
Bij mooi weer kunnen kinderen op de binnenplaats van het museum gezellig tekenen onder de tarp. Daar ligt een supergrote kleurplaat waarop we samen elke dag een nieuw kunstwerk maken. Schuif aan, pak een stift of potlood en doe mee!
Liever even buiten spelen? Kinderen kunnen klimmen en klauteren in de echte Klauterbajes op de binnenplaats. Ook vind je hier het heerlijke terras van het museumrestaurant.
Het Nationaal Gevangenismuseum
Het Gevangenismuseum is gevestigd in het enige overgebleven onvrije gesticht van de Koloniën van Weldadigheid, UNESCO Werelderfgoed sinds 2021. Het museum vertelt verhalen van vroeger en nu over armoede, misdaad en straf en biedt zowel vaste als tijdelijke tentoonstellingen binnen deze thema’s.
Tentoonstellingen
Onze vaste tentoonstelling over de geschiedenis van Veenhuizen als UNESCO Werelderfgoed, koloniedorp en gevangenisdorp is interessant en leerzaam voor jong en oud. Hoe gingen we hier in Veenhuizen om met mensen die door armoede geen plek vonden in de maatschappij? En hoe gaan we daar nu mee om? In de vaste expo krijg je ook meer inzicht in hoe er in de afgelopen 400 jaar in Nederland is omgegaan met normoverschrijdend gedrag: van lijfstraffen in de middeleeuwen tot meerdere personen op cel in de huidige situatie. Is detentie een straf, een vergelding, of speelt reclassering en heropvoeding ook een belangrijke rol?
In de tijdelijke tentoonstelling On/t/schuld maak je kennis met het verhaal van Boris Lechner. Zijn opa was ‘fout’ in de Tweede Wereldoorlog. Hij schreef er aangrijpende gedichten over en Judith Lechner maakte er indrukwekkende foto’s bij. De tentoonstelling biedt ook historisch kader: hoeveel mensen waren er eigenlijk ‘fout’ in de WO2, en zijn die allemaal gestraft? Ontdek het in deze tijdelijke expositie, nog te zien tot december 2026.
Meer ontdekken
Er zijn veel meer boeiende activiteiten voor jong en oud te doen. Stap in de oude Boevenbus* voor een rit door Veenhuizen of ontdek de beruchte voormalige strafgevangenis De Rode Pannen*.
Er zijn verschillende kinderroutes per leeftijdscategorie waarmee kinderen de tentoonstelling kunnen ontdekken. In de vakanties is er de spannende speurtocht Kraak de Code voor op hun eigen smartphone. Jongere speurneuzen gaan op pad met Lange Leo, terwijl kinderen tussen de 7 en 12 jaar de geheimzinnige Vloek van Veenhuizen proberen te ontrafelen.
*De reguliere Boevenbusritten en de rondleidingen door strafgevangenis De Rode Pannen zijn ook beschikbaar tijdens de meivakantie.